دائرةالمعارف امریکانا ، قدیمترین دائرة المعارف انگلیسی زبان جهان به شمار می

 

رود و طبعا به لحاظ این قدمت از اعتبار و اشتهار ویژه ای در میان دائرةالمعارفهای

 

عمومی جهان برخوردار است .

 

 با مراجعه به مدخل (( باب گرائی Babism)) دراین دائرةالمعارف (ویرایش 1998) به

 

روشنی می بینیم که به رغم سیره (یا ادعای ) معمول دائرة المعارف های رسمی

 

جهان مبنی بر عدم جانبداری و حفظ بی طرفی در نگارش مدخلها ، مدخل مربوط به

 

 مسلک بابیت به نحوی محسوس ((جانبدارانه )) نوشته شده و چهره سران و فعالان

 

اولیه این مسلک استعماری ، به گونه ای رندانه چنان شهید نمایی شده که حس

 

ترحم و دلسوزی خواننده را نسبت به این مسلک و سران آن برمی انگیزد ، و جالب

 

است که جهت گیری مقاله ، به طور حساب شده ، به سود بهائیت و به زیان رقیب

 

بابی آنها (ازلیها ) تنظیم شده است . د رقسمتهایی از مدخل باب گرایی چنین می

 

 خوانیم :

 

((باب گرایی )) به عنوان تعالیم یک فرقه مذهبی است که توسط ((میرزا علی محمد

 

 شیرازی )) موسوم به ((باب )) در ایران بنیاد نهاده شد . اوبراساس کشفی که

 

در 23 ماه می 1844 تجربه کرد ، معتقد شد که همان امام منتظری است که

 

شیعیان به عنوان منادی ظهور اراده الهی ،مدتها د رانتظارش بوده اند ...

 

طی مدت کوتاهی (1844-1850) که باب عهده دار پیشه روحانیت بود ، بیش از 20

 

هزار نفر از پیروانش در ایران به قتل رسیدند . دوتن از شاهان سلسله قاجاریه و

 

وزرای اعظمشان ، که از حمایت کل سلسله مراتب روحانیت شیعه برخوردار

 

بودند ، تلاش می کردند که وحی جدید را ازبین ببرند و این تلاشها درنهایت ، با

 

اعدام باب در میدان عمومی شهر تبریز به نتیجه رسید . باب اندکی پس از اعلام

 

رسالتش ، 18 نفر را به عنوان نخستین حواریان خود برگزید و به آنها لقب ((حرف

 

 حی )) بخشید . باب (با استفاده از تعابیر عیسی خطاب به حواریان ) به هر

 

کدام از ایشان وظیفه معینی محول کرد و آنها را در سطحی گسترده ،به استانهای

 

 ایران فرستاد تا به معرفی آیین جدید بپردازد . با معلوم شدن تمامی ابعاد آیین

 

 بابی ، هیچ کدام از ایشان از شکنجه های دیوانه وار در امان نماندند؟؟؟

 

 شهادت باب برخلاف انتظار ، این جوشش جدید از تقدیس و اعتقاد دینی را

 

خاتمه بخشید .

 

تعداد اندکی از پیروان باب ، که با انتساب به رهبرشان صبح ازل ،به ازلیه موسوم

 

 اند ، سعی کردند که جنبش بابی را تدام بخشند ، اما بیشتر افرادی که سرشار

 

 از تعالیم باب شده بودند و اشاره اورا به ((کسی که خدا او را ظاهر خواهد

 

 ساخت )) فهمیده بودند بهاءالله را ، یک حواری وفادار باب بود ، به عنوان همان

 

 مظهر [که خدا اورا ظاهر می کند ] دانستند . در سال 1863 که دوره 19 ساله

 

تبلیغ تعالیم توسط باب رو به پایان گذاشته بود ، بهاءالله رسالت خویش را اعلام

 

کرد و از آنزمان به بعد ، پیروان او به ((بهائیه)) موسوم گشتند . بهائیه با استنتاج

 

 عقیده خود از اظهارات باب ، عهد وپیمان الهی با بشر را قبول دارند و بر وحدت

 

نوع بشر تاکید میورزند . انها برحذف همه اشکال تعصب و خرافه اصرار دارند ....

 

امروزه درخشش گنبد طلائی مرقد باب از دامنه ای مونت کارمل [واقع در

 

نزدیکی عکای اسرائیل ] از دور دستها پیدا است و از آن به عنوان راهنمای

 

کشتی هایی که وارد بندر عکا می شوند استفاده می شود .(1)

 

در دانشنامه ایرانیکا که زیر نظر احسان یار شاطر (بهائی زاده ) تنظیم شده و

 

بخشهایی از آن (ازجمله :انقلاب مشروطیت ) اخیرا توسط انتشارات امیرکبیر به

 

 فارسی ترجمه و نشر یافته پاره ای از مدخلهای مهم آن توسط عناصر شاخص

 

 بهائی نظیر عباس امانت به نگارش درآمده است . در مقاله ((زمینه های فکری ))

 

 مشروطیت ، نوشته عباس امانت ، تحت عنوان ((اولین مدافعان اصلاحات )) ، از

 

عباس افندی (پیشوای بهائیت ) نیز در کنار میرزا ملکم خان وسید جمال الدین

 

اسدآبادی و... یاد شده و با اشاره به آثار مکتوب آنان ، از عباس افندی و پدرش

 

حسینعلی بهاء ، چهره ای اصلاح طلب و هوادار دین و فرهیختگی !ترسیم شده

 

 است .

 

1. برای ترجمه کل مقاله و نقد آن رجوع شود به : تصور شیعه در دائرة المعارف امریکانا ، چاپ موسسه شیعه شناسی ، زیر نظر محمود تقی زاده داوری ، قم 1381، ص109-111.